2015 jylǵy 30 sáýir, Astana qalasy
Memlekettik orman qory aýmaǵynda ormandy janama paıdalaný
qaǵıdalaryn bekitý týraly
Qazaqstan Respýblıkasynyń 2003 jylǵy 8 shildedegi Orman kodeksiniń 13-baby 1-tarmaǵynyń 18-24) tarmaqshasyna sáıkes buıyramyn:
1. Qosa berilip otyrǵan Memlekettik orman qory aýmaǵynda ormandy janama paıdalaný qaǵıdalary bekitilsin.
2. Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń Orman sharýashylyǵy jáne janýarlar dúnıesi komıteti zańnamada belgilengen tártippen:
1) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelýin;
2) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin kúntizbelik on kún ishinde onyń kóshirmesiniń merzimdi baspa basylymdarynda jáne «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýǵa jiberilýin;
3) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń ınternet-resýrsynda ornalastyrylýyn qamtamasyz etsin.
3. Osy buıryq alǵash resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik jıyrma bir kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstri A.MAMYTBEKOV
«KELISILGEN» «KELISILGEN» «KELISILGEN»
Qazaqstan Respýblıkasy Qazaqstan Respýblıkasy Qazaqstan Respýblıkasy
Bilim jáne ǵylym mınıstri Investısııalar jáne damý Ulttyq ekonomıka mınıstri
_____________ A. Sárinjipov mınıstri________ Á. Isekeshev _____________ E. Dosaev
2015 jylǵy 13 shilde 2015 jylǵy 11 maýsym 2015 jylǵy 1 shilde
Qazaqstan Respýblıkasynyń Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń 2015 jylǵy 30 sáýirdegi
№18-02/405 buıryǵymen bekitilgen
Memlekettik orman qory aýmaǵynda ormandy janama paıdalaný qaǵıdalary
1. Jalpy erejeler
1. Osy Memlekettik orman qory aýmaǵynda ormandy janama paıdalaný qaǵıdalary (budan ári – Qaǵıdalar) Qazaqstan Respýblıkasynyń 2003 jylǵy 8 shildedegi Orman kodeksiniń (budan ári – Kodeks) 13-baby 1-tarmaǵynyń 18-24) tarmaqshasyna sáıkes ázirlendi jáne memlekettik orman qory aýmaǵynda ormandy janama paıdalaný tártibin júzege asyrady (maral ósirý, ań ósirý, ara uıalary men omartalar ornalastyrý, kókónis ósirý, baý-baqsha sharýashylyǵy jáne ózge de aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn ósirý, dárilik ósimdikter men tehnıkalyq shıkizat, jabaıy jemister, jańǵaqtar, sańyraýqulaqtar, jıdekter jáne basqa da azyqtyq ónimder, múk, orman tósenishi jáne jerge túsken japyraqtar, qamys daıyndaý jáne jınaý).
2. Kodekstiń 42-baby 3-tarmaǵyna sáıkes ruqsat beretin qujattary joq jeke tulǵalar oblystyq respýblıkalyq mańyzy bar qalanyń, astananyń atqarýshy organnyń usynymy boıynsha oblystyq respýblıkalyq mańyzy bar qalanyń, astananyń ókildi organnyń sheshimimen bekitilgen normalar sheginde ózderiniń qajettiligi úshin jabaıy jemister, jańǵaqtar, sańyraýqulaqtar, jıdekter, dárilik shıkizat jáne ózge de janama orman resýrstaryn jınaýdy júzege asyrady.
3. Memlekettik orman qory ýchaskelerindegi orman resýrstary orman paıdalanýdy júzege asyrý úshin qarajaty men óndiristik qýattary jáne tıisti biliktilikke ıe mamandary bar orman paıdalanýshylarǵa 10 jyldan 49 jylǵa deıingi merzimge uzaq merzimdi orman paıdalanýǵa beriledi. Memlekettik orman qory ýchaskelerinde qysqa merzimdi orman paıdalaný quqyǵy orman bıletiniń negizinde týyndaıdy.
Janama orman paıdalaný ormandy búldirmeı, orman resýrstaryn molyqtyrýǵa nuqsan keltirmeı júzege asyrylady.
2. Memlekettik orman qory aýmaǵynda janama paıdalanýdy júzege asyrý tártibi
4. Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń 2015 jylǵy 26 qańtardaǵy № 18-02/40 buıryǵymen bekitilgen (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 10676 bolyp tirkelgen) Aǵash kesý bıleti men orman bıletin esepke alý, saqtaý, toltyrý jáne berý qaǵıdalarynyń 2-tarmaǵynyń 4)-tarmaqshasyn sáıkes memlekettik orman qory ýchaskelerinde kelesi janama orman paıdalanýdyń túrleri júrgiziledi:
1) maral ósirý, ań ósirý;
2) ara uıalary men omartalar ornalastyrý;
3) kókónis ósirý, baý-baqsha sharýashylyǵy jáne ózge de aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn ósirý;
4) dárilik ósimdikter men tehnıkalyq shıkizat, jabaıy jemister, jańǵaqtar, sańyraýqulaqtar, jıdekter jáne basqa da azyqtyq ónimder, múk, orman tósenishi jáne jerge túsken japyraqtar, qamys daıyndaý jáne jınaý;
5) shóp shabý men mal jaıý.
Shóp shabý men mal jaıý memlekettik orman qorynyń aýmaǵynda Kodekstiń 99-baby 4-tarmaǵyna sáıkes bekitilgen Memlekettik orman qory ýchaskelerinde shóp shabý jáne mal jaıý qaǵıdalaryna sáıkes júzege asyrylady.
5. Memlekettik orman qory aýmaǵynda janama orman paıdalaný janama orman paıdalanýdyń bir nemese birneshe túrin júzege asyrý úshin bir nemese birneshe orman paıdalanýshyǵa beriledi.
6. Orman resýrstary eki sanatqa bólinip, qysqa merzimdi jáne uzaq merzimdi paıdalanýǵa beriledi:
1) qysqa merzimdi paıdalaný Kodekstiń 34-babynyń 1-tarmaǵyna sáıkes memlekettik orman ıelenýshi beretin orman bıletiniń negizinde bir jylǵa deıingi merzimge beriledi;
2) uzaq merzimdi paıdalaný Kodekstiń 35-babyna sáıkes bekitilgen Memlekettik orman qory ýchaskelerinde orman resýrstaryn uzaq merzimdi orman paıdalanýǵa berý jóninde tenderler ótkizý qaǵıdalarynyń 27-tarmaǵyna sáıkes tender hattamasynyń negizinde, keıinnen memlekettik orman ıelenýshi jáne orman paıdalanýdy júzege asyrý úshin qarajaty men óndiristik qýattary jáne tıisti mamandyq ıeleri bar orman paıdalanýshynyń arasynda 10 jyldan 49 jylǵa deıingi merzimge shart resimdeı otyryp beriledi.
7. Memlekettik orman qory ýchaskelerinde ormandy janama paıdalaný quqyǵy Kodekistiń 39-40 jáne 41-baptaryna sáıkes belgilengen tártippen toqtatyla turady, shekteledi jáne toqtatylady.
3. Maral ósirý jáne ań ósirýdi júzege asyrý tártibi
8. Memlekettik orman qory ýchaskelerinde maral ósirýdi nemese ań ósirýdi júzege asyrý máseleni qaraý úshin ótinish berýshi (yqtımal orman paıdalanýshy) memlekettik orman ıelenýshige qajetti tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdemelerdi, esep-qısaptardy, syzbalardy, bıznes-jospardy qamtıtyn maral ósirý fermasyn nemese ań fermasyn uıymdastyrý jobasyn usynady.
9. Qysqa merzimdi paıdalaný kezinde ótinish jasalyp otyrǵan orman paıdalaný túrin berý týraly memlekettik orman ıelenýshiniń sheshimi orman bıletin berý túrinde resimdeledi.
Memlekettik orman qory ýchaskeleri uzaq merzimdi paıdalanýǵa tender hattamasy negizinde jáne keıin memlekettik orman ıelenýshi men orman paıdalanýshy arasyndaǵy shartpen resimdele otyryp beriledi, al memlekettik orman ıelenýshiniń sheshimi orman bıletin berý túrinde resimdeledi.
10. Memlekettik orman ıelenýshi yqtımal orman paıdalanýshy usynǵan materıaldardy qarap, kúntizbelik on bes kún ishinde ótinish jasalyp otyrǵan orman paıdalaný túrin berý nemese jazbasha túrde dáleldi bas tartý týraly sheshim qabyldaıdy.
11. Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń 2015 jylǵy 26 qańtardaǵy № 18-02/40 buıryǵymen bekitilgen (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 10676 bolyp tirkelgen) Aǵash kesý bıleti men orman bıletin esepke alý, saqtaý, toltyrý jáne berý qaǵıdalaryn sáıkes ótinish jasalyp otyrǵan orman paıdalaný túrin berý týraly oń sheshim qabyldanǵan jaǵdaıda memlekettik orman ıelenýshi úsh jumys kúni ishinde orman paıdalanýshyǵa orman bıletin tapsyrady jáne memlekettik orman qorynyń tıisti ýchaskelerin beredi.
Maral ósirý fermalaryn nemese ań fermalaryn uıymdastyrý úshin ormandy alqaptar da, ormansyz alqaptar bólinedi.
Orman paıdalanýshynyń jobasyna sáıkes oǵan beriletin ýchaskelerdiń quramyna fermanyń jumys isteýi úshin qajet shabyndyq, jaıylymdyq alqaptar enedi. Berilgen ýchaskelerde baǵylatyn maraldardyń sany orman ekojúıesine túsetin ǵylymı negizdelgen júktelim normalarynan asyrylmaıdy.
12. Orman paıdalanýshylar berilgen ýchaskelerde ýaqytsha (qalqalar, kúzet úıshikteri, qorshaýlar, qashalar, sharbaqtar) jáne turaqty (zoovetzerthanalarǵa jáne personaldy ornalastyrýǵa arnalǵan úı-jaılar, ań fermasynyń jemshóbin saqtaıtyn tońazytqyshtar, maraldardy qolda baǵyp ustaıtyn qora-jaılar) qurylystar salady. Atalǵan qurylystardyń mólsherleri, olardy ornalastyrý, baǵyp-ustaý jaǵdaılary shartta jáne orman bıletinde kórsetiledi.
13. Orman paıdalanýshylar Kodekstiń 38-babyna sáıkes uzaq merzimdi orman paıdalaný shartynyń talaptaryn, sondaı-aq aǵash kesý bıletimen, orman bıletimen belgilengen talaptardy saqtaıdy.
4. Ara uıalary men omartalar ornalastyrý tártibi
14. Ara uıalary men omartalar ornalastyrýǵa arnalǵan ýchaskeler orman shetterinen, alańqaılardan jáne orman kómkermegen basqa da alqaptardan aǵash kesý, orman alańdaryn tazartý, jyrtý jáne olarda jyljymaly omartalar úshin turaqty úlgidegi qurylystar turǵyzý quqyǵynsyz beriledi.
Turaqty omartalar ornalastyrýǵa arnalǵan ýchaskeler uzaq merzimdi orman paıdalaný kezinde orman paıdalanýshylarǵa arnaıy bekitip berilgen ýchaskelerden beriledi.
15. Orman paıdalanýshylar ara uıalaryn ornatady jáne ýaqytsha qurylystar - kúzet úıshikterin, ara uıalaryn, bal jınaý qural-jabdyqtaryn, ónimderin saqtaıtyn qoımalar salady, ýaqytsha qara joldar tartady. Atalǵan qurylystardyń shekti mólsheri, túri jáne sıpaty, olardy qulatý (alyp ketý) tártibi, sondaı-aq tartylatyn joldardyń baǵyty, uzyndyǵy jáne mólsheri orman bıletinde aıqyndalady.
16. Orman paıdalanýshyǵa ara uıalary men omartalar ornalastyrý úshin berilgen ýchaske memlekettik qajettilikter nemese memlekettik orman qorynyń sanatyn ózgertý úshin alyp qoıylǵan jaǵdaıda osy ýchaskeni paıdalaný ony
paıdalaný merzimine qaramastan toqtatylady, biraq orman paıdalanýshyǵa bul jaıynda keminde bir aı buryn eskertý jasalýy qajet. Orman paıdalanýshynyń ótinishi boıynsha oǵan bul ýchaskeniń ornyna bal jınaý maýsymy aıaqtalǵanǵa deıin ara uıalary men omartalar ornalastyrýǵa jaramdy basqa bos ýchaske beriledi.
5. Kókónis ósirýdi, baý-baqsha ósirý jáne ózge de aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn
ósirýdi júzege asyrý tártibi
17. Kókónis, baý-baqsha ósirý jáne ózge aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn ósirýge arnalǵan ýchaskeler (dárilik ósimdikterdi, jemis-jıdek daqyldaryn plantasııada ósirýdi qosa alǵanda) memlekettik orman qorynyń ormansyz alqaptarynan beriledi. Bólingen ýchaskelerde ósiriletin aýyl sharýashylyǵy daqyldarynyń naqty túrleri men alańdary orman bıletinde kórsetiledi.
Kórsetilgen ýchaskeler memlekettik orman qorynyń sanaty ózgergen jaǵdaıda orman paıdalanýshy osy ýchaskelerde ósirip jatqan aýyl sharýashylyǵy daqyldarynyń ónimin jınap alýdy aıaqtaǵansha alynyp qoıylmaıdy. Plantasııalyq daqyldar egilgen ýchaskeler alyp qoıylǵan jaǵdaıda orman ıelenýshi orman paıdalanýshymen kelisim boıynsha quny birdeı basqa ýchaske beredi jáne bul daqyldardy yńǵaıly merzimde osy ýchaskege kóshirýge (qaıta otyrǵyzýǵa) kómek kórsetedi.
18. Osy daqyldardy ósirý kezinde paıdalanylatyn jerler men qorshaǵan ortanyń jaı-kúıine teris áser etpeıtin agrotehnıka qoldanylady.
Gerbısıdter men qajet emes ósimdiktermen kúresýge arnalǵan ózge hımııalyq zattardy paıdalaný «Pestısıdterdiń (ýly hımıkattardyń) qaýipsizdigine qoıylatyn talaptar» Tehnıkalyq reglamentin bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2008 jylǵy 29 mamyrdaǵy № 515 qaýlysymen bekitilgen «Pestısıdterdiń (ýly hımıkattardyń) qaýipsizdigine qoıylatyn talaptar» Tehnıkalyq reglamentine sáıkes júzege asyrylady.
19. Kókónis ósirýdi, baý-baqsha ósirý jáne ózge de aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn ósirý kezinde orman paıdalanýshylar sýarý úshin sý resýrstardy paıdalanýǵa 2003 jylǵy 9 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Sý kodeksiniń 95-babynyń 6-tarmaǵyna sáıkes júzege asyrady.
20. Orman paıdalanýshylar berilgen ýchaskelerde ýaqytsha qurylystar – kúzet úıshikterin, qural-jabdyqtar, tyńaıtqyshtar, ósirilgen ónimdi saqtaıtyn qalqalar, sý tartý qurylystaryn salady, ýaqytsha qara joldar tartady. Bul qurylystardyń mólsheri, túri jáne maqsaty, olardy qulatý (alyp ketý) tártibi, sondaı-aq tartylatyn sý júıeleri men joldardyń baǵyty, uzyndyǵy jáne mólsheri orman bıletinde aıqyndalady.
6. Dárilik ósimdikterdi, tehnıkalyq shıkizatty daıyndaý men jınaýdy júzege asyrý tártibi
21. Orman paıdalanýshylar memlekettik orman qory aýmaǵynda dárilik (japyraqtar, gúlder, jemister, búrshikter, tamyrlar, shópterdiń jáne butalardyń keıbir túrleriniń túınekteri, qalemsheleri) jáne tehnıkalyq shıkizat daıyndaýdy júzege asyrady.
22. Dárilik jáne tehnıkalyq shıkizat daıyndaý (jınaý) ósimdikterdiń der kezinde qalpyna kelýin jáne olardyń qorlarynyń molyǵyp otyrýyn qamtamasyz etetin kólemderde júrgiziledi.
23. Dárilik jáne tehnıkalyq shıkizatty kásipshilik maqsatta daıyndaý (jınaý) osy maqsattar úshin arnaıy bólingen ýchaskelerde júzege asyrylady.
24. Derbes tutyný úshin dárilik alýan túrli shópter daıyndaý da (jınaý) arnaıy bólingen ýchaskelerde júzege asyrylady, bul rette orman bıletinde daıyndaý shekarasy (ormanshylyq, shatqal, oram, telim) kórsetiledi.
7. Jabaıy jemister, jıdekter, jańǵaqtar, sańyraýqulaqtar men basqa da azyqtyq ónimder
daıyndaý men jınaýdy júzege asyrý tártibi
25. Memlekettik orman qory aýmaǵynda jabaıy jemister, jıdekter, jańǵaqtar, sańyraýqulaqtar jáne basqa da azyqtyq ónimder óndiriledi.
26. Balqaraǵaı men grek jańǵaǵy ekpelerinde jańǵaq kásipshiligi aımaqtary men ýchaskeleri bólinedi, olar paıdalanýshy zańdy tulǵalarǵa uzaq nemese qysqa merzimdi orman paıdalaný negizinde jańǵaq daıyndaý jáne janama orman paıdalanýdyń basqa da túrleri úshin bekitilip beriledi.
27. Jabaıy jemister, jańǵaqtar, sańyraýqulaqtar, jıdekter jáne basqa da azyqtyq ónimder daıyndaý ormandaǵy jemis, jańǵaq, jıdek ósimdikteri men sańyraýqulaq alańqaılaryna zııan keltirmeıtin tásildermen qatań belgilengen merzimde aǵashtar men butalardy kespeı júrgizilýge tıis.
28. Jabaıy jemister, jańǵaqtar, sańyraýqulaqtar, jıdekter jáne basqa da azyqtyq ónimder daıyndaý úshin berilgen ýchaskelerde orman paıdalanýshylar ýaqytsha qurylystar - qalqalar, qoımalar, kúzet úıshikterin, jemister, jańǵaqtar, jıdekter men sańyraýqulaqtar, azyqtyq ónimder óńdeýge arnalǵan qondyrǵylar, keptirgishter salady, sondaı-aq bar orman joldaryn paıdalanady. Qurylystardyń, sondaı-aq paıdalanylatyn qondyrǵylardyń mólsheri, túri jáne maqsaty orman bıletinde kórsetiledi.
8. Múk, orman tósenishin jáne jerge túsken japyraqtardy, qamys daıyndaýdy júzege asyrý tártibi
29. Múk, orman tósenishi men jerge túsken japyraqtardy, qamys daıyndaý olardy qurylysta, jemshóp óndirisinde, mal turatyn qora-jaılarda paıdalaný úshin, kóń daıyndaý úshin jáne basqa maqsattarda júzege asyrylady.
30. Atalǵan ósimdik shıkizatyn daıyndaý qorshaǵan ortaǵa zııan keltirmeı, orman bıosenozdarynyń tutastyǵyn saqtaýdy qamtamasyz etetin tásildermen, osy resýrstardy yqtımal alýdyń ǵylymı negizdelgen normalaryna sáıkes júzege asyrylady.
Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2015 jylǵy 13 tamyzda Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №11882 bolyp engizildi.